Bursztyn sprzed 400 milionów lat znaleziony w Chinach. Co to oznacza dla nauki?

Chińscy paleontolodzy znaleźli bursztyn starszy od dotychczasowego rekordzisty o dziesiątki milionów lat. Odkrycie zmienia historię ewolucji roślin i dowodzi, że żywicę potrafiły wytwarzać organizmy znacznie wcześniej, niż sądzono. To nie tylko rekord, ale przede wszystkim nowe okno na przeszłość naszej planety.

Najstarszy bursztyn świata – skąd pochodzi i ile ma lat?

→ Czytaj też: Największy otwarty model AI ma 2,8 biliona parametrów. Chiny rzucają wyzwanie USA

Dotychczas najstarszy znany bursztyn pochodził ze Stanów Zjednoczonych i liczył około 320 milionów lat. Jego powstanie wiązano z kordaitami – wymarłą klasą drzew nagonasiennych, z których prawdopodobnie wywodzą się współczesne iglaki. Najnowsze badania prowadzone przez zespół dr. Bo Wanga z Chińskiej Akademii Nauk (CAS) oraz Edmunda Jarzembowskiego z CAS i londyńskiego Natural History Museum pokazują jednak, że rośliny potrafiły produkować żywicę znacznie wcześniej.

Nowy okaz, znaleziony w Chinach, jest starszy od amerykańskiego o dziesiątki milionów lat – co oznacza, że jego wiek może sięgać nawet 400 milionów lat. To czyni go najstarszym bursztynem na świecie, jaki kiedykolwiek odkryto.

Co zmienia to odkrycie w naszej wiedzy o ewolucji?

→ Czytaj też: Chińscy fizycy zapisali dane na jednym elektronie. Jak to możliwe?

Bursztyn to skamieniała żywica roślinna. Dotychczas naukowcy uważali, że zdolność do jej wytwarzania pojawiła się stosunkowo późno w dziejach roślin lądowych. Odkrycie w Chinach dowodzi, że jest inaczej – żywicę produkowały już organizmy żyjące w dewonie, czyli przed erą dinozaurów.

To ważne, bo bursztyn często zachowuje w swoim wnętrzu szczątki drobnych organizmów – owadów, pajęczaków, fragmentów roślin. Im starszy bursztyn, tym większa szansa, że znajdą się w nim skamieniałości z najwcześniejszych etapów życia na lądzie. Dzięki takim okazom naukowcy mogą odtworzyć ekosystemy sprzed setek milionów lat.

Konsekwencje dla Polski – kraju bursztynu bałtyckiego

Choć bursztyn kojarzy się przede wszystkim z Bałtykiem, ten polski jest znacznie młodszy – ma ok. 40-50 milionów lat. Chińskie znalezisko jest od niego aż dziesięciokrotnie starsze. Dla polskich naukowców to jednak ważny sygnał: bursztyn jako nośnik informacji o przeszłości ma znacznie większy potencjał, niż przypuszczano.

Może to oznaczać nowe kierunki badań także nad polskimi złożami i nad tym, jakie prehistoryczne organizmy można odnaleźć w bałtyckim bursztynie. Dla kolekcjonerów i pasjonatów to przypomnienie, że bursztyn to nie tylko ozdoba, ale przede wszystkim bezcenne archiwum natury.

Co dalej? Naukowcy zapowiadają więcej odkryć

Zespół Bo Wanga nie zamierza poprzestać na tym jednym okazie. Chińskie złoża osadów dewońskich są wciąż słabo zbadane pod kątem bursztynu. Naukowcy spodziewają się, że kolejne znaleziska mogą jeszcze przesunąć granicę wieku rekordowych okazów. To oznacza, że żywica roślinna mogła powstawać już w momencie, gdy pierwsze rośliny zaczynały kolonizować ląd.

Dla zwykłego czytelnika to przede wszystkim dowód, że w nauce żadna rekordowa liczba nie jest ostateczna – a najstarsze skarby ziemi wciąż czekają na odkrycie.