Mózg przygotowuje się do interakcji społecznych, zanim jeszcze się ruszysz
Nowe badanie na danio pręgowanym ujawnia, że aktywność mózgu związana z zachowaniami społecznymi zaczyna się na kilka sekund przed ruchem. Odkrycie może pomóc zrozumieć, dlaczego niektórzy z nas są bardziej towarzyscy niż inni.
Wyobraź sobie, że wchodzisz do pokoju pełnego ludzi. Zanim jeszcze kogokolwiek przywitasz, zanim zrobisz choćby krok w stronę znajomej twarzy – twój mózg już wie, co zamierzasz zrobić. Co więcej, przygotowuje się do tego na długo przed tym, nim twoje mięśnie w ogóle drgną. To nie metafora, a wynik najnowszych badań opublikowanych przez zespół neurobiologów.
Mózg nie czeka – przewiduje
→ Czytaj też: Kawa zmienia smak. Nowe badanie pokazuje, jak to robi
Naukowcy od dawna wiedzieli, że decyzje o ruchu poprzedzone są charakterystycznymi wzorcami aktywności neuronalnej. Dotychczas nie było jednak jasne, czy podobny mechanizm działa w przypadku decyzji o charakterze społecznym. Badanie opublikowane w serwisie MedicalXpress rzuca nowe światło na tę kwestię.
Zespół badaczy wykorzystał model danio pręgowanego – ryby, która ze względu na przezroczystość ciała i stosunkowo prosty układ nerwowy jest chętnie używana w neurobiologii. Odkryto, że skoordynowana aktywność mózgu związana z zachowaniami społecznymi zaczyna się na kilka sekund przed rozpoczęciem ruchu. Kluczową rolę odgrywa tu kresomózgowie (pallium) – wyższy obszar mózgu niezbędny do normalnych interakcji społecznych.
Siła sygnału a popęd społeczny
→ Czytaj też: Naukowcy potwierdzili szósty zmysł. Jak sprawdzić, czy go masz?
Badacze zauważyli coś jeszcze: u osobników, u których sygnał neuronalny był silniejszy i bardziej rozległy w skali całego mózgu, zaobserwowano wyższy poziom zaangażowania społecznego. Innymi słowy – im intensywniejsze przygotowanie neuronalne, tym większa chęć do interakcji.
Odkrycie to sugeruje, że siła przygotowania mózgu do kontaktu społecznego może odzwierciedlać indywidualny popęd społeczny. Nie chodzi więc tylko o to, że mózg reaguje na bodziec – on aktywnie przygotowuje grunt pod działanie, zanim jeszcze pojawi się okazja do interakcji.
Co to oznacza dla nas?
Choć badanie przeprowadzono na rybach, jego implikacje dla zrozumienia ludzkiego mózgu są obiecujące. Układ nerwowy danio pręgowanego, mimo swej prostoty, dzieli z nami podstawowe mechanizmy neurobiologiczne. Jeśli podobny proces zachodzi u ludzi, mogłoby to wyjaśniać, dlaczego niektórzy z nas są naturalnie bardziej towarzyscy, a inni potrzebują więcej czasu, by „rozgrzać się” przed kontaktem.
Może to mieć znaczenie w przypadku osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, depresją czy lękiem społecznym – czyli tam, gdzie naturalny popęd do interakcji jest osłabiony lub zablokowany. Zrozumienie, jak mózg przygotowuje się do kontaktu społecznego, może w przyszłości pomóc w opracowaniu terapii wspierających osoby zmagające się z izolacją społeczną.
Przyszłość badań nad społecznym mózgiem
Odkrycie to otwiera nowe pytania. Czy można wzmocnić ten wczesny sygnał neuronalny? Czy trening mentalny, medytacja czy terapia mogą wpływać na siłę przygotowania mózgu do interakcji? I wreszcie – czy istnieją biomarkery, które pozwolą przewidzieć, kto będzie miał trudności z nawiązywaniem kontaktów, zanim jeszcze te trudności się ujawnią?
Na razie naukowcy planują dalsze eksperymenty, by sprawdzić, czy mechanizm ten jest uniwersalny w świecie kręgowców. Jeśli tak, czeka nas rewizja tego, jak rozumiemy spontaniczność i intencjonalność w zachowaniach społecznych. Bo jak się okazuje – zanim jeszcze zdecydujemy się podejść do drugiej osoby, nasz mózg już dawno podjął tę decyzję za nas.
