Nowy stan kwantowy odkryty w laboratorium. Jak wpłynie na Twój komputer?
Naukowcom z Uniwersytetu Tohoku udało się wytworzyć stabilny borofen i jednocześnie odkryli elektroniczny stan nematyczny. To odkrycie może całkowicie zmienić elektronikę, którą mamy w domach.
Naukowcy z Uniwersytetu Tohoku stanęli na czele międzynarodowego zespołu, który dokonał przełomu w badaniach nad materiałami kwantowymi. Badaczom udało się stworzyć stabilną postać długo poszukiwanego borofenu, a jakby tego było mało – odkryli nowy stan materii kwantowej. Ich dokonania mają mieć przełożenie na nasze codzienne życie.
Wspomniany stan, znany jako elektroniczny stan nematyczny, został szerzej opisany w publikacji naukowej, która ukazała się w lipcu 2026 roku. To właśnie on może w przyszłości trafić do procesorów, baterii czy ekranów, które używamy na co dzień.
Czym jest borofen i dlaczego tak długo go szukano?
→ Czytaj też: Chińscy fizycy zapisali dane na jednym elektronie. Jak to możliwe?
Borofen to dwuwymiarowa forma boru – jednowarstwowa struktura atomowa, podobna do grafenu, ale zbudowana z atomów boru. Od lat był uważany za materiał przyszłości, ale jego niestabilność uniemożliwiała praktyczne zastosowanie. Zespół z Tohoku jako pierwszy na świecie uzyskał stabilną wersję borofenu, co otwiera drogę do jego wykorzystania w elektronice nowej generacji.
Elektroniczny stan nematyczny – co to oznacza dla urządzeń?
→ Czytaj też: Fizycy potwierdzili: nowy materiał kwantowy działa w temperaturze pokojowej
Nowy stan kwantowy, który odkryli badacze, przypomina zachowanie ciekłych kryształów, ale dotyczy zachowania elektronów wewnątrz materiału. W elektronicznym stanie nematycznym elektrony układają się w uporządkowane wzory, które można kontrolować za pomocą zewnętrznego pola. To z kolei pozwala na tworzenie niezwykle szybkich i energooszczędnych tranzystorów oraz pamięci.
Dla przeciętnego użytkownika oznacza to, że w przyszłości komputery, smartfony i tablety mogą działać nawet kilkakrotnie szybciej, zużywając przy tym znacznie mniej prądu. Baterie w laptopach mogłyby wytrzymywać nie godziny, ale dni, a procesory nie przegrzewałyby się nawet przy dużym obciążeniu.
Kiedy nowa technologia trafi do sklepów?
Naukowcy podkreślają, że odkrycie ma charakter podstawowy – to dowód, że stabilny borofen i elektroniczny stan nematyczny istnieją i można je kontrolować w warunkach laboratoryjnych. Drogą do komercjalizacji są dalsze prace nad metodami produkcji na skalę przemysłową oraz integracją z istniejącymi technologiami krzemowymi.
Eksperci szacują, że pierwsze komercyjne zastosowania mogą pojawić się w ciągu 5-10 lat. W pierwszej kolejności technologia może trafić do wyspecjalizowanych czujników, procesorów kwantowych lub zaawansowanych baterii.
Co to oznacza dla twojego portfela?
Nowy materiał i stan kwantowy mogą w dłuższej perspektywie obniżyć koszty produkcji elektroniki, ponieważ bor jest znacznie tańszy i bardziej dostępny niż wiele rzadkich pierwiastków używanych obecnie. Dodatkowo większa wydajność energetyczna przełoży się na niższe rachunki za prąd i rzadszą wymianę sprzętu.
Na razie jednak jest to odkrycie laboratoryjne, które wymaga lat dalszych badań. Nie warto więc od razu wymieniać komputera – ale warto śledzić doniesienia z tej dziedziny, bo mogą one zmienić rynek elektroniki użytkowej szybciej, niż się spodziewamy.
