Chiny połączyły chipy światłem. Komputery przyspieszyły 100 razy

Nawet najszybszy procesor niewiele zdziała, gdy większość czasu traci na przerzucanie informacji między układami. Chińscy naukowcy znaleźli na to sposób – zamiast elektronów użyli fotonów. Dzięki temu komputery mogą przyspieszyć ponad stukrotnie. Czy to początek nowej ery dla sztucznej inteligencji?

Czym różni się światło od elektronów?

→ Czytaj też: Największy otwarty model AI ma 2,8 biliona parametrów. Chiny rzucają wyzwanie USA

W dzisiejszych komputerach dane wędrują przewodami miedzianymi jako prąd elektryczny. To działa, ale ma swoje ograniczenia – elektrony zderzają się, nagrzewają układy, a im dalej trzeba przesłać sygnał, tym więcej energii i czasu się marnuje. Foton, czyli cząstka światła, nie ma tych problemów: porusza się z prędkością światła, nie nagrzewa podzespołów i może przesyłać wiele informacji naraz w jednym włóknie. Chińscy badacze z Uniwersytetu Pekińskiego postawili właśnie na fotony.

Sto razy szybciej – co to oznacza w praktyce?

→ Czytaj też: AI rozszyfrowała śpiew ptaków. Co mówią nam od lat?

Według zespołu kierowanego przez naukowców z Uniwersytetu Pekińskiego, zastąpienie elektronicznych połączeń między chipami optycznymi połączeniami fotonowymi przyspieszyło przesył danych ponad stukrotnie. To nie tylko sucha liczba – to skok, który może przełożyć się na działanie całych systemów. Wyobraźcie sobie superkomputer, który teraz potrzebuje godziny na obliczenia związane z uczeniem sieci neuronowej. Dzięki nowej technologii zrobi to w mniej niż minutę. Sztuczna inteligencja, która dziś wymaga ogromnych farm serwerów, może stać się szybsza, tańsza i bardziej dostępna.

Kiedy trafi do naszych domów?

Na razie technologia jest w fazie laboratoryjnej. Chińczycy przetestowali ją w warunkach kontrolowanych, ale przed nami jeszcze wiele wyzwań. Trzeba opracować tanie i wydajne źródła światła, precyzyjne łączniki oraz metody produkcji na masową skalę. Eksperci są ostrożni: przejście z laboratorium do fabryki może zająć 5-10 lat. Jednak potencjał jest ogromny – nie tylko dla AI, ale też dla całej elektroniki użytkowej, od laptopów po smartfony. Jeśli uda się wdrożyć fotoniczne połączenia wewnątrz układów, nasze komputery mogą stać się nie tylko szybsze, ale też chłodniejsze i bardziej energooszczędne.

Czy Chiny wyprzedzą Zachód?

To nie pierwszy raz, gdy chińskie uniwersytety i koncerny przodują w badaniach nad komunikacją optyczną. Zespół z Uniwersytetu Pekińskiego opublikował wyniki w prestiżowym czasopiśmie naukowym, co potwierdza skalę osiągnięcia. Dla reszty świata oznacza to presję, by przyspieszyć własne prace. Bo jeśli fotoniczne chipy faktycznie trafią do produkcji, może to całkowicie zmienić układ sił w branży półprzewodników i sztucznej inteligencji.

Dla przeciętnego użytkownika skutki mogą być odczuwalne za kilka lat. Szybsze działanie asystentów głosowych, sprawniejsze systemy rekomendacji, autonomiczne samochody reagujące w ułamku sekundy – to wszystko może stać się codziennością, gdy światło zastąpi elektrony w sercu komputerów.