Naukowcy przetestowali w ciemno, czy dania z lodówki smakują lepiej. Tylko jedno przeszło test
Wiele osób przysięga, że dania z lodówki smakują lepiej niż świeże. Australijscy naukowcy przeprowadzili ślepy test czterech potraw - tylko jedno danie wyraźnie zyskało po nocy w chłodzie.

Spis treści
Czy butter chicken naprawdę potrzebuje samotnej nocy w lodówce, by rozwinąć skrzydła smaku?. Fot. TheCulinaryGeek, Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Otwierasz lodówkę i znajdujesz wczorajszy obiad. Wiele osób przysięga, że po nocy w chłodzie danie smakuje lepiej niż prosto z garnka. Zespół z Deakin University w Australii postanowił sprawdzić, czy to kulinarny przesąd, czy fakt poparty nauką.
Cztery dania na celowniku
→ Czytaj też: Psychopata to nie tylko morderca. Jego cechy widać w tym, jak piszesz o swoim życiu
Russell Keast, współautor badania i były szef kuchni, wielokrotnie słyszał to pytanie we własnej karierze. „Masz curry na wynos jednego wieczora, a następnego ranka jesz resztki na śniadanie i wydaje się, że smakuje jeszcze lepiej” - opowiadał. Aby to rozstrzygnąć, naukowcy najpierw poprosili 30 pracowników i studentów uczelni o wskazanie dań, które ich zdaniem najbardziej zyskują po nocy w lodówce. Z listy 25 potraw wybrano cztery: lasagne wołową, butter chicken, dhal oraz kruszonkę jabłkową.
Następnie 65 dorosłych ochotników wzięło udział w ślepych testach. Otrzymywali losowo kodowane próbki każdego dania - jedne przygotowane tego samego dnia, inne po 24 godzinach chłodzenia i odgrzaniu. Nikt nie wiedział, co je.
Czy w ogóle da się wyczuć różnicę?
→ Czytaj też: Nadzieja za $200 tys. Naukowcy sprawdzili dodatki do IVF

Pierwsze zadanie polegało na odróżnieniu wersji świeżej od „lodówkowej”. Dhal okazał się najłatwiejszy do rozpoznania - uczestnicy poprawnie wskazywali odmienne próbki w 83% przypadków. Butter chicken i kruszonka jabłkowa również zdradzały swoją przeszłość. Lasagne wołowa sprawiła największy kłopot: statystycznie nie było dowodu, by ktokolwiek potrafił odróżnić świeżą porcję od tej po nocy w chłodzie.
Wyczucie zmiany to jednak co innego niż jej polubienie. Gdy uczestnicy porównywali próbki bezpośrednio, tylko butter chicken wyraźnie zyskiwał jako danie z lodówki - niemal 64% porównań wypadło na jego korzyść. Przy dhal i kruszonce preferencje rozkładały się po równo między wersję świeżą a odgrzewaną. Lasagne nie wykazała żadnego kierunku.
Paradoks oceny ogólnej
Największa niespodzianka przyszła przy ocenie każdej próbki z osobna, bez bezpośredniego zestawienia. Żadne z czterech dań nie uzyskało statystycznie wyższej noty jako wczorajsza wersja. Najpopularniejsza okazała się kruszonka jabłkowa, ale tylko dlatego, że ludzie po prostu uwielbiają kruszonkę - bez względu na jej wiek.
„
Te wyniki pokazują, że efekt następnego dnia jest skromny, zależny od konkretnej potrawy i od mierzonego aspektu sensorycznego
” - piszą Keast i współpracownicy w preprintcie udostępnionym na
.
Co robi ta noc w lodówce?
Badanie nie wyjaśnia mechanizmów chemicznych, ale autorzy wskazują na kilka tropów. Danie w gęstym, przyprawionym sosie - jak butter chicken - daje aromatycznym związkom więcej czasu na przegrupowanie się i przeniknięcie składników. W mięsach przechowywanych i odgrzewanych może pojawić się tzw. warmed-over flavour - lekko stęchły, kartonowy posmak wywołany utlenianiem tłuszczów. Intensywny sos butter chicken prawdopodobnie maskuje tę niepożądaną nutę.
Struktura też odgrywa rolę. W potrawach z makaronem i ryżem dochodzi do retrogradacji skrobi - cząsteczki odbudowują sztywniejsze struktury, przez co danie staje się twardsze lub ziarniste. To może tłumaczyć, dlaczego warstwowa lasagne nie zaliczyła żadnej poprawy.
Nie lekceważ mocy oczekiwań
W domowej kuchni dochodzi jeszcze czynnik psychologiczny. Wcześniejsze badania dowodzą, że samo przekonanie o lepszym smaku potrafi realnie zmienić jego odbiór - czasem nawet modyfikując reakcję mózgu. Eksperyment z Deakin był ślepy, więc wyłączył tę autosugestię. Gdy wyjmujesz pojemnik z curry ze swojej lodówki, twoje oczekiwania mogą działać silniej niż w laboratorium.
Wniosek? Teza, że wszystko smakuje lepiej następnego dnia, nie wytrzymuje próby. Ale butter chicken ma na to całkiem solidne papiery. Reszta zależy od przepisu i od tego, jak bardzo chcesz w to wierzyć.


