Globalne finansowanie walki z HIV spadło o 18 proc. Eksperci: grozi nam nawrót epidemii

Nowy raport UNAIDS ujawnia, że globalne finansowanie programów zwalczania HIV spadło w zeszłym roku o 18 procent. To – jak ostrzegają eksperci – może doprowadzić do odrodzenia epidemii, która od lat była pod kontrolą. Spadek środków to poważne zagrożenie nie tylko dla krajów rozwijających się, ale także dla globalnego bezpieczeństwa zdrowotnego, w tym dla podróżnych i pacjentów w Polsce.

Dlaczego spadek finansowania jest tak niebezpieczny?

→ Czytaj też: Dżuma w epoce kamienia? Groby nad Bajkałem ujawniają krwawy koszmar neolitu

Według raportu, który opublikowano w poniedziałek, międzynarodowe fundusze na walkę z HIV spadły o 18 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. Eksperci nazywają to „głębokim wstrząsem” dla postępów, jakie udało się osiągnąć w ostatnich dekadach. Mniejsze środki oznaczają ograniczenie dostępu do leków antyretrowirusowych, profilaktyki i edukacji w krajach o największym obciążeniu epidemią, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej. To z kolei może prowadzić do wzrostu liczby nowych zakażeń i zgonów, a w dłuższej perspektywie – do ponownego rozprzestrzenienia się wirusa na inne regiony świata.

Co to oznacza dla Polski?

→ Czytaj też: Szczepionka przeciw HIV? U małp wywołała przeciwciała, które od dekad wymykały się nauce

Choć Polska należy do krajów o niskiej zapadalności na HIV, globalny nawrót epidemii może mieć bezpośrednie konsekwencje dla polskich pacjentów i podróżnych. Wzrost zachorowań w innych częściach świata zwiększa ryzyko importu wirusa przez osoby podróżujące, a także obciąża system opieki zdrowotnej, który musi zapewnić leczenie i diagnostykę. Ponadto Polska jest jednym z darczyńców globalnych funduszy zdrowotnych – spadek finansowania może oznaczać większe zapotrzebowanie na pomoc humanitarną i medyczną ze strony organizacji międzynarodowych.

Jakie są główne przyczyny spadku?

Raport UNAIDS nie wskazuje jednej konkretnej przyczyny, ale eksperci wymieniają kilka czynników: przesunięcie priorytetów w polityce zdrowotnej po pandemii COVID-19, kryzys gospodarczy w wielu krajach oraz zmniejszenie zaangażowania największych darczyńców, w tym Stanów Zjednoczonych. Amerykański program PEPFAR, który od lat był głównym źródłem finansowania leczenia HIV w Afryce, w ostatnich latach boryka się z cięciami budżetowymi. To właśnie te środki w dużej mierze odpowiadały za sukces w stabilizacji epidemii.

Czy istnieje szansa na odwrócenie trendu?

UNAIDS apeluje do rządów i organizacji międzynarodowych o pilne zwiększenie nakładów. Organizacja podkreśla, że każda przerwa w dostępie do leczenia może cofnąć postępy o lata.„Mamy narzędzia, by utrzymać HIV pod kontrolą, ale one kosztują” – alarmują autorzy raportu. „Jeśli teraz nie przekażemy odpowiednich środków, ryzykujemy, że epidemia wymknie się spod kontroli, a koszty jej opanowania w przyszłości będą znacznie wyższe.”

Eksperci przypominają, że w ciągu ostatnich 20 lat udało się zmniejszyć liczbę zgonów związanych z AIDS o ponad 60 procent. Aby utrzymać ten trend, konieczne jest nie tylko utrzymanie obecnego finansowania, ale jego zwiększenie. Dla polskiego czytelnika oznacza to jedno: globalne bezpieczeństwo zdrowotne to nie sprawa odległych krajów – to kwestia, która prędzej czy później dotknie także naszego portfela i systemu ochrony zdrowia.