Nikt jej nie projektował. Ta dieta obniża ryzyko zawału o 22% i otyłość brzucha o 17%

Region wschodniego wybrzeża Chin, na południe od rzeki Jangcy, od dziesięcioleci przyciąga uwagę epidemiologów: u mieszkańców rzadziej występuje otyłość i choroby serca, a żyją dłużej niż przeciętny Chińczyk. Teraz zespół profesora Zhu Shankuana z Uniwersytetu Zhejiang rozszyfrował, co dokładnie kryje się na ich talerzach – i jak to przekłada się na twarde liczby.

Co je wschód Chin

→ Czytaj też: Największy otwarty model AI ma 2,8 biliona parametrów. Chiny rzucają wyzwanie USA

W badaniu opublikowanym 7 lipca 2026 w Nature Health naukowcy przeanalizowali dane 8 931 uczestników kohorty WELL-China zamieszkujących ten właśnie region. Wyodrębnili wzorzec żywieniowy, który nazwali EastDiet – i nie powstał on przy biurku. Dieta ta wyłoniła się spontanicznie z wielowiekowych tradycji kulinarnych delty Jangcy.

W jej skład wchodzą produkty powszechnie uznawane za zdrowe: duże ilości warzyw, owoców, owoców morza, pełnoziarnistych zbóż, nabiału, orzechów i jajek. Jednocześnie ogranicza się w niej rafinowany ryż, czerwone mięso i potrawy smażone. Do tego dochodzą elementy typowo chińskie – słodkowodne ryby, bulwy i korzenie bogate w skrobię (bataty, taro), soja i jej przetwory oraz grzyby jadalne. Blisko połowa badanych (46%) stosowała się do tego schematu, częściej były to kobiety i osoby starsze.

Serce i talia w lepszej formie

→ Czytaj też: AI znalazła naturalny zamiennik Ozempicu. Działa lepiej niż zastrzyki?

Efekt? U osób, które przestrzegały zasad EastDiet, ryzyko poważnego zdarzenia sercowo-naczyniowego było średnio o 22% niższe, a ryzyko otyłości brzusznej (trzewnej) spadało o 17%. Wśród mężczyzn korzyści okazały się jeszcze wyraźniejsze – redukcja ryzyka sercowo-naczyniowego sięgała 36%. Wyniki te potwierdzono w niezależnej grupie, co wyklucza przypadkową korelację.

Badacze nie poprzestali na statystykach. Dzięki analizom metabolomicznym i profilowaniu mikrobiomu jelitowego odkryli, że EastDiet sprzyja namnażaniu się korzystnych szczepów bakterii i wytwarzaniu metabolitów powiązanych z mniejszym ryzykiem otyłości centralnej i incydentów sercowych. Szczególnie ciekawie wypadły grzyby jadalne – choć badań nad ich wpływem na metabolizm jest niewiele, w tej analizie zidentyfikowano wyraźne, pozytywne powiązania z dobroczynnymi taksonami mikrobioty.

Lekcja z krajobrazu, nie z laboratorium

Największym zaskoczeniem pozostaje geneza diety. Nikt nie wymyślił jej w gabinecie dietetyka. „Koncepcja EastDiet nie jest czymś, co sami zaprojektowaliśmy. Nie zaczęliśmy od gotowej odpowiedzi, prosząc ludzi, by za nią podążali. Chcieliśmy sprawdzić, czy zdrowszy wzorzec żywieniowy już istnieje w realnej populacji” – podkreśla profesor Zhu w rozmowie z China Daily.

To podejście przypomina historię diety śródziemnomorskiej, która również ukształtowała się przez stulecia w basenie Morza Śródziemnego, wykorzystując to, co dawała natura: nieprzetworzone zboża, warzywa, ryby, oliwę z oliwek. Obie łączy brak planu opracowanego przez ekspertów, a zarazem udokumentowane działanie ochronne – od serca po mikrobiom. EastDiet czerpie z lokalnych zasobów: sezonowych warzyw liściastych, słodkowodnych ryb, tofu, strączków i grzybów, a wszystko to dostępne na targowiskach nadrzecznych miasteczek.

Uniwersalna recepta?

Choć dieta wyrosła z chińskiej tradycji, jej filary są zaskakująco uniwersalne. Świeże warzywa, ryby, produkty sojowe, jaja, bulwy zamiast oczyszczonych zbóż – to składniki dostępne na całym świecie. Nie wymaga egzotycznych superfoods ani suplementów. „EastDiet może służyć za ramy promowania zdrowego odżywiania” – konkludują autorzy w Nature Health.

Oczywiście samo jedzenie nie zastąpi aktywności fizycznej ani kontroli stresu. Ale odkrycie, że wzorzec żywieniowy, który wyewoluował bez ingerencji nauki, tak wyraźnie chroni przed chorobami cywilizacyjnymi, skłania do ponownego spojrzenia na talerze tych, którzy żyją najdłużej. Może odpowiedź od dawna leżała na targowiskach wschodnich Chin.