Sezon grypowy to już za mało. Jedna szczepionka ma stawić czoła trzem wirusom naraz

Czy jeden zastrzyk może zastąpić trzy osobne szczepienia w szczycie sezonu infekcyjnego?

Sezon grypowy przestał być tylko sezonem grypowym. Od 2022 roku jesienią i zimą uderzają trzy wirusy naraz - i to właśnie dlatego klasyczny zastrzyk przeciw grypie może już nie wystarczać.

Czym jest tripledemia?

→ Czytaj też: Bezpieczeństwo Polski czy ekologia? Naukowcy w Sejmie stawiają sprawę jasno

Termin tripledemia opisuje równoczesne krążenie trzech patogenów oddechowych: sezonowej grypy, COVID-19 oraz wirusa RS (RSV - syncytialny wirus oddechowy). Zjawisko nasiliło się po pandemii, gdy COVID-19 przestał być oddzielnym zagrożeniem, a wpasował się w rytm sezonu infekcyjnego.

Konsekwencje są poważne. Wszystkie trzy wirusy obciążają układ oddechowy, atakują o tej samej porze roku i potrafią doprowadzić systemy ochrony zdrowia do granic wydolności. Szpitale zmagają się z falą hospitalizacji, a pacjenci - z mylącymi, podobnymi objawami trzech różnych chorób.

Dlaczego jedna szczepionka zamiast trzech?

→ Czytaj też: Co dziesiąty Amerykanin na lekach na odchudzanie. Rekord, który zmienia medycynę

Skoro zagrożenia uderzają razem, rodzi się pytanie: po co rozdzielać ochronę na trzy osobne zastrzyki? Jak sygnalizuje analiza opublikowana przez Medical Xpress, szczepionka przeciw grypie może wymagać przekształcenia w coś więcej niż tylko zastrzyk przeciw grypie.

Strategia łączenia kilku preparatów w jeden ma kilka praktycznych zalet:

• jedna wizyta i jedno wkłucie zamiast trzech - mniej bariery dla pacjentów;
• większa szansa, że ludzie zaszczepią się przeciw wszystkim trzem patogenom, a nie tylko jednemu;
• uproszczona logistyka dla przychodni i aptek w szczycie sezonu;
• potencjalnie wyższy poziom wyszczepialności w grupach ryzyka.

Niska zgłaszalność na szczepienia bywa największym problemem zdrowia publicznego. Gdy ochrona przed trzema wirusami mieści się w jednej iniekcji, łatwiej przekonać do niej osoby, które zwykle odkładają szczepienie na później.

Kogo dotyczy największe ryzyko?

Połączone uderzenie trzech wirusów najbardziej zagraża osobom starszym, małym dzieciom oraz pacjentom z chorobami przewlekłymi. RSV jest szczególnie niebezpieczny dla niemowląt i seniorów, grypa co roku zbiera śmiertelne żniwo, a COVID-19 wciąż wywołuje ciężkie przebiegi u osób z osłabioną odpornością.

Nakładanie się tych infekcji utrudnia też diagnostykę. Gorączka, kaszel i duszność mogą wskazywać na każdy z trzech patogenów, a współzakażenie dwoma wirusami naraz dodatkowo komplikuje leczenie. W takim krajobrazie prewencja zyskuje na znaczeniu jeszcze bardziej niż dotąd.

Co dalej?

Koncepcja szczepionki 3-w-1 to odpowiedź na nową rzeczywistość epidemiologiczną, w której granice między „sezonem grypowym” a innymi infekcjami oddechowymi się zacierają. Jeśli badania potwierdzą skuteczność i bezpieczeństwo takiego preparatu, jesienna wizyta u lekarza mogłaby sprowadzać się do jednego zastrzyku obejmującego całą trójcę wirusów.

Na razie to obiecujący kierunek, a nie gotowe rozwiązanie dostępne w aptekach. Klucz tkwi w danych klinicznych - to one zadecydują, czy uniwersalny zastrzyk przeciw tripledemii trafi do powszechnego użytku. Pewne jest jedno: medycyna prewencyjna musi nadążyć za wirusami, które nauczyły się atakować ramię w ramię.